Putovanja najstarijim prugama u Srbiji: Pruga Niš-Preševo-Tabanovce (1886-1888)

Železnička stanica Momin Kamen

Železnička stanica Momin Kamen nalazi se na deonici Niš-Leskovac magistralne pruge broj 102: Beograd-Niš-Preševo-državna granica-Tabanovce (Severna Makedonija). Od Beograda je udaljena 322,98 km, a od Niša 78,86 km. Otvorena je za saobraćaj 1/13. septembra 1886. godine.

Železnička stanica Momin Kamen

Železnička stanica Momin Kamen nalazi se neposredno pored istomenog kamenoloma. Kamenolom je dobio ime po steni, koja po obliku podseća na žensku osobu. Po legendi stena je okamenjena devojka s korpom. U majdanu je kopan kvalitetan kamen, koji je korišćen, između ostalog, i za zidanje srpskog vojničkog groblja Zejtinlik u Solunu.

Železnička stanica Momin Kamen izgrađena je pored istoimenog majdana

Putujući Srbijom francuski putopisac Leon Ruset (Léon Rousset) snimio je oko 1885. godine fotografiju grupe ljudi pored Mominog kamena. U februaru 1941. godine, za vreme radova u kamenolomu stena se obrušila, pa su od stene ostali samo ime, legenda i nekoliko fotografija.

Stenu Momin kamen snimio je oko 1885. francuski putopisac Leon Ruset

Železnička stanica Momin Kamen nalazi se na pruzi Beograd-Preševo. Rastojanja duž pruge računaju se od početka pruge, u ovom slučaju od početne stanice Beograd. Na električnom stubu, na stanici Momin Kamen, označeno je da se stanica nalazi na 322,977 km od Beograda. Po vojnoj evidenciji iz 1921. godine, "pre Evropskog rata", rastojanje od Beograda je 322,6 km.

Železnička stanica Momin Kamen - udaljena je 322,977 km od Beograda

Kilometarska udaljenost delova pruge od početne stanice označava se na stubićima od šina. Po toj oznaci, stanica Momin Kamen udaljena je od Beograda 322,9 km.

Železnička stanica Momin Kamen - oznaka udaljenosti stanice od Beograda

Stanicom Momin Kamen, prugom Beograd-Niš-Preševo-Skoplje-Solun-Atina, prolazili su nekadašnji najpoznatiji evropski vozovi: Simplon Orient Express i Direct Orient Express. Bez zadržavanja u Mominom Kamenu polazili su dalje na jug. Sa prekidom tokom Drugog svetskog rata saobraćali su na relaciji Pariz-Lozana-Briž-Trst-Ljubljana-Zagreb-Beograd-Niš-Skoplje-Atina u periodu od 1919. do 1977. godine, kada su trajno ukinuti.

Panorama železničke stanice Momin Kamen

Koordinate železničke stanice Momin Kamen su: 42.757778 N, 22.084722 E.
Adresa stanice je: Dupljane bb.
Železnička stanica Momin Kamen ima jedan peron i tri koloseka.

Železnički objekti na prugama Srbiji označeni su jedinstvenim identifikacionim brojevima. Na svakoj stanici prvi broj dodeljuje se staničnoj zgradi.

Broj stanične zgrade Momin Kamen je 10630-1.

Železnička stanica Momin Kamen - identifikacioni broj 10630-1

Železnička stanica Momin Kamen nalazi se između stanica Džep (3,23 km) i Šelince (8,48 km).

Železnička stanica Momin Kamen - koloseci prema stanici Džep (3,23 km)

Železnička stanica Momin Kamen - koloseci prema stajalištu Šelince (8,48 km)

Obavezni elementi peronske fasade su: naziv stanice, stanični sat i peronska zvona za najavu dolaska voza.

Obavezni elementi peronske fasade su: naziv stanice, stanični sat i peronska zvona za najavu dolaska voza

_____

Iz novina: KAMENOLOM MOMIN KAMEN
"Momin kamen je majdan (kamenolom) u Grdeličkoj klisuri koji je svoje ime dobio po steni u obliku devojke sa kotaricom na glavi. Na ovoj slici se vidi vesela grupa putnika kod Mominog kamena, oko 1885. godine. Sliku načinio je francuski putopisac Leon Ruset (Léon Rousset). Stena se pre Drugog svetskog rata obrušila tokom vađenja kamena."... (Nova naša reč)...

_____

 

---

Zahvaljujem se:

• Ministarstvu kulture Republike Srbije, koje je finansijski podržalo projekat "Tehničko i arhitektonsko nasleđe na pruzi Niš-Leskovac-Vranje-Preševo". Projekat je završen u decembru 2025. godine.
• Zavodu za zaštitu spomenika kulture Niš i Muzeju nauke i tehnike iz Beograda na preporukama za realizaciju projekta.

Stavovi autora teksta i fotografija nužno ne izražavaju stavove Ministarstva kulture RS i Zavoda za zaštitu spomenika kulture Niš.