Putovanja najstarijim prugama u Srbiji: Pruga Niš-Preševo-Tabanovce (1886-1888)
Železnička stanica Vranjska Banja
Železnička stanica Vranjska Banja nalazi se na deonici Niš-Leskovac magistralne pruge broj 102: Beograd-Niš-Preševo-državna granica-Tabanovce (Severna Makedonija). Od Beograda je udaljena 347,9 km, a od Niša 104,24 km. Susedne stanice su Priboj Vranjski (6,6 km) i Vranje (6,23 km). Stanica je otvorena za saobraćaj 1/13. septembra 1886. godine.
Železnička stanica Vranjska Banja
Železničkom stanicom Vranjska Banja, na pruzi Beograd-Niš-Preševo-Skoplje-Solun-Atina, prolazili su nekadašnji najpoznatiji evropski vozovi: Simplon Orient Express i Direct Orient Express. Posle kraćeg zadržavanja u stanici Vranjska Banja odlazili su dalje na jug. Sa prekidom tokom Drugog svetskog rata saobraćali su na relaciji Pariz-Lozana-Briž-Trst-Ljubljana-Zagreb-Beograd-Niš-Skoplje-Atina u periodu od 1919. do 1977. godine, kada su trajno ukinuti.
Susedne stanice su Priboj Vranjski (6,6 km) i Vranje (6,23 km).
Pružni prelaz kod železničke stanice Vranjska Banja na koloseku prema Priboju Vranjskom
Adresa stanice je: Južnomoravskih brigada bb, Vranjska Banja.
Koordinate stanice su: 42.537222 N, 21.9225 E.
Železnička stanica Vranjska Banja
Zgradu železničke stanica Vranjska Banja ističu elementi orijentalnog arhitektonskog stila iz druge polovine XIX veka.
Peron železničke stanice Vranjska Banja dvadesetih godina XX veka (izvor: Wikimedia)
Vozom u Vranjsku Banju dolazili su kraljevi, bogatiji svet, pisci i ostali. Železnička stanica bilo je jedno od glavnih mesta za slikanje.
Doček glumačke družine "Orfej" na železničkoj stanici Vranjska Banja tridesetih godina XX veka (izvor: Wikimedia)
Železnička stanica Vranjska Banja ima dva koloseka i jedan peron.
Peron i koloseci železničke stanice Vranjska Banja (izvor: Wikimedia)
_____
Iz staničnog dnevnika: PUKLA BRUKA, ŠTA DA RADIM?
Šef stanice u Vranjskoj Banji šalje 21. jula 1924. godine poverljivu depešu: "Javili da će da dođe Njegovo Veličanstvo Kralj sa Kraljicom. Načelnik sreza Cvetković
naredi da se namesti slavoluk, skupe narod i banda za doček. Dođe voz, narod viče: "Živeo Kralj!", banda svira. Iz voza izlazi Ciganin Rade sa mladom, koju je
kupio negde kod Obrenovca. Narod se raziđe, dođe kraljevski vagon, a nikoga. Pukla bruka, šta da radim?".
_____
Zahvaljujem se:
- Ministarstvu kulture Republike Srbije, koje je finansijski podržalo projekat "Tehničko i arhitektonsko nasleđe na pruzi Niš-Leskovac-Vranje-Preševo". Projekat je završen u decembru 2025. godine.
- Zavodu za zaštitu spomenika kulture Niš i Muzeju nauke i tehnike iz Beograda na preporukama za realizaciju projekta.
Stavovi autora teksta i fotografija nužno ne izražavaju stavove Ministarstva kulture RS i Zavoda za zaštitu spomenika kulture Niš.